قوله : فلو استدان باذنه : ضمير در [ استدان ] بعبد و در [ باذنه ] به مولى عائد است چنانچه ضمير در [ اجازته ] نيز به مولى عود مىكند . قوله : و ان اعتقه : فاعل [ اعتقه ] ضميرى استكه به [ مولا ] رجوع كرده و ضمير مفعولى بعبد عائد است . قوله : و قيل يتبع به مع العتق : ضمير در [ يتبع ] بدين و در [ به ] به عبد عود مىكند و حاصل معناى اين عبارت آن استكه عبد وقتى آزاد شد دين از تبعات و تكاليف برعهده عبد مىباشد و بهرتقدير قائل اينقول مرحوم علامه حلّى در كتاب مختلف الشيعه مىباشد . قوله : استنادا الى رواية الخ : روايت مشار اليها را مرحوم صاحب وسائل در ج 13 ص 118 به اين شرح نقل نموده : محمد بن الحسن باسنادش از محمد بن على بن محبوب از محمد بن عيسى از عثمان بن عيسى از طريف كه بيّاع اكفان است قال : سئلت ابا عبد اللّه عليه السلام عن غلام لى كنت اذنت له فى الشراء و البيع فوقع عليه مال الناس و قد اعطيت به مالا كثيرا ؟ فقال ابو عبد اللّه عليه السلام : ان بعته لزمك ما عليه و ان اعتقته فالمال على الغلام و هو مولاك . قوله : فانّ العبد الخ : بيان حكم بر طبق قواعد شرعى است . قوله : و انفاقه على نفسه : هردو ضمير مجرور به [ عبد ]